Renkli ve katkı masterbatch ürünlerinin en büyük avantajı, ham polimerlerin ekonomik şekilde renklendirilmesini sağlamasıdır. Bu özellik, plastik ve polimer sanayisinde masterbatch kullanımını vazgeçilmez hale getirir.
Masterbatch Nedir?
Masterbatch, diğer adıyla plastik renk konsantresi, plastiklerin renklendirilmesi ve özelliklerinin geliştirilmesi için kullanılan bir karışımdır.
Bu yapıda pigmentler, boyalar ve polimer katkıları, bir polimer taşıyıcı içerisinde homojen şekilde dağıtılır, ardından ekstrüzyon işlemiyle granül masterbatch haline getirilir.
Bu granüller, enjeksiyon kalıplama, ekstrüzyon ve film üretimi sırasında belirli oranlarda polimer reçineye eklenerek rengin homojen şekilde dağılması sağlanır. Kullanım oranı genellikle %1 – %4 arasındadır.
Masterbatch’ler, renk pigmentlerinin yanı sıra ısı stabilizatörleri ve UV stabilizatörleri içerir. Ham polimere düşük oranlarda eklendiğinde, renk kalitesi, ısı dayanımı ve UV direnci gibi özellikleri geliştirir.
Masterbatch içeriğindeki katkı oranı ağırlıkça %70’e kadar çıkabilir ve genellikle %1 – %5 oranında kullanılır. Özel üretim masterbatch çözümleri sayesinde renk, sıcaklık ve UV dayanımı ihtiyaca göre ayarlanabilir.
Genel Masterbatch’ler ve Sınırlamalar
Bazı genel amaçlı masterbatch ürünleri, farklı plastik hammaddeler için tasarlanmıştır. Ancak tek bir ürünün her uygulamada kullanılması bazı sınırlamalara yol açabilir.
Nihai renk, polimerin şeffaflığına ve doğal rengine bağlı olarak değişebilir. Ayrıca masterbatch – polimer uyumsuzluğu, ürünün mekanik özelliklerinin düşmesine veya üretim hatalarına neden olabilir.
Masterbatch ile Ön Renklendirilmiş Reçine Arasındaki Fark
Renkli masterbatch, üretim sırasında ham polimere eklenen yoğunlaştırılmış bir üründür.
Ön renklendirilmiş plastik reçine ise, renk pigmentlerinin baştan polimerle karıştırıldığı ve kullanıma hazır olan hammaddedir.
Masterbatch kullanımı, maliyet avantajı sağlar, renk stoklarının eskimesini önler ve polimerin gereksiz ısıya maruz kalmasını engelleyerek malzeme özelliklerinin korunmasına yardımcı olur.
Renk Eşleştirme
Üretim süreci, hedef rengin belirlenmesiyle başlar. Masterbatch renk eşleştirme işlemi; Pantone, RAL ve Munsell gibi uluslararası renk standartlarına göre veya müşteri numunesi üzerinden gerçekleştirilir.
Renk eşleştirme, müşterinin kullandığı aynı polimer ile yapılır. İlk aşamada bilgisayar destekli renk analizi, ardından görsel ve cihazlı kontroller gerçekleştirilir.
Spektral analiz verileri, laboratuvar numuneleri ve teknik dokümantasyon müşteriye sunulur. Renk onayından sonra renk çipi ve fiyat bilgisi iletilir. Süreç yaklaşık 1 hafta sürer.
Sipariş Verme (Masterbatch Siparişi)
Renk onaylandıktan sonra sipariş alınır ve onaylı renk formülüne göre masterbatch üretimi başlatılır.
Bir üretim partisi genellikle 1 – 2 hafta sürer ve minimum sipariş miktarı 25 kg’dır.
Masterbatch Üretimi (Masterbatch Production)
Masterbatch, yüksek oranda plastik katkı maddeleri içeren polimer granüllerdir. Bu granüller, enjeksiyon, film ve elyaf üretimi gibi süreçlerde ham polimerle karıştırılarak kullanılır.
Toz boya, macun veya sıvı katkılarla karşılaştırıldığında, plastik masterbatch kullanımı, pigmentlerin doğru ve sabit dozajlanması sayesinde üretim sürecinde yüksek stabilite sağlar.
Ayrıca toz kullanımının olmaması, üretim alanının temiz ve güvenli kalmasına katkı sağlar.
Masterbatch Kullanım Alanları
Genel olarak plastik masterbatch ürünleri üç ana gruba ayrılır:
1. Renkli Masterbatch
Plastik ürünlerin renklendirilmesinde kullanılır ve homojen, kalıcı renk sağlar.
2. Katkı Masterbatch
Ürünlere UV dayanımı, antistatik özellik, alev geciktiricilik ve antiblocking gibi özellikler kazandırır.
3. Dolgu Masterbatch
Kalsiyum karbonat (CaCO₃) gibi dolgu maddeleri içerir; maliyet düşürme ve mekanik özellikleri iyileştirme amacıyla kullanılır.
Üretim Amacı
Masterbatch üretiminin temel amacı, katkı maddelerinin polimer matris içinde ideal şekilde dağıtılmasıdır.
Kullanılan hammaddeye bağlı olarak %20 – %90 katkı oranına sahip masterbatch çözümleri mevcuttur.
Üretim Süreci
Polimer, pigment ve katkılardan oluşan premiks, genellikle tek vidalı veya çift vidalı ekstrüder sistemine beslenir.
Bu aşamada pigmentlerin ıslanması, homojenleşmesi ve dağılımı sağlanır. Çoğu üretimde ip kesme granülasyon sistemi kullanılır.
Kalite Kontrol
Masterbatch kalite kontrolü, enjeksiyon testleri, renk yoğunluğu ve pigment dağılımının değerlendirilmesini kapsar.
Her üretim partisine benzersiz bir parti numarası verilir ve tam izlenebilirlik sağlanır. Kalite onayı olmadan hiçbir ürün sevk edilmez.
Masterbatch Satın Alma
Doğru masterbatch satın alma kararı, nihai plastik ürünün kalitesini doğrudan etkiler.
Yüksek kaliteli masterbatch, üretim sürecinde stabilite sağlar, fire oranını düşürür ve rekabet gücünü artırır.
Bu nedenle masterbatch seçimi, plastik üreticileri için stratejik bir yatırımdır.